Excel’de karar verme mekanizması kurmak istiyorsanız, öğrenmeniz gereken ilk fonksiyon EĞER (IF) fonksiyonudur. Bir koşulun doğru veya yanlış olmasına göre farklı sonuçlar döndüren bu fonksiyon, basit hesaplamalardan karmaşık iş kurallarına kadar pek çok senaryoda kullanılır.
İçindekiler
EĞER Fonksiyonunun Yapısı
EĞER fonksiyonunun formül yapısı oldukça basittir:
=EĞER(mantıksal_sınama; doğruysa_değer; yanlışsa_değer)- mantıksal_sınama: Kontrol edilecek koşul (örneğin A1>50)
- doğruysa_değer: Koşul sağlanırsa gösterilecek sonuç
- yanlışsa_değer: Koşul sağlanmazsa gösterilecek sonuç
Temel EĞER Örnekleri
Örnek 1: Geçti / Kaldı Durumu
Bir öğrenci listesinde 60 ve üzeri alan öğrencilere “Geçti”, altında kalanlara “Kaldı” yazmak istiyorsanız:
=EĞER(B2>=60;"Geçti";"Kaldı")| Öğrenci | Not | Sonuç |
|---|---|---|
| Ahmet | 72 | Geçti |
| Elif | 45 | Kaldı |
| Can | 88 | Geçti |
| Derya | 55 | Kaldı |
Örnek 2: Prim Hesaplama
Satış tutarı 10.000 TL’yi geçen personele %5 prim, geçmeyenlere %2 prim uygulamak için:
=EĞER(B2>10000;B2*0,05;B2*0,02)| Personel | Satış (TL) | Prim (TL) |
|---|---|---|
| Ayşe | 15.200 | 760 |
| Murat | 8.400 | 168 |
| Selin | 22.000 | 1.100 |
| Burak | 6.750 | 135 |
İç İçe EĞER (Nested IF) Kullanımı
Birden fazla koşulu değerlendirmeniz gerektiğinde EĞER fonksiyonlarını iç içe yazabilirsiniz. Ancak dikkatli olunmazsa formül hızla karmaşıklaşır.
Örnek: Harf Notu Hesaplama
Bir sınav notunu harf notuna çevirmek istediğinizde birden fazla koşul kontrolü gerekir:
=EĞER(B2>=90;"AA";EĞER(B2>=80;"BA";EĞER(B2>=70;"BB";EĞER(B2>=60;"CB";EĞER(B2>=50;"CC";"FF")))))| Öğrenci | Puan | Harf Notu |
|---|---|---|
| Ali | 92 | AA |
| Berna | 74 | BB |
| Cem | 56 | CC |
| Damla | 43 | FF |
EĞER ile Birlikte Kullanılan Fonksiyonlar
VE (AND) Fonksiyonu ile Çoklu Koşul
Birden fazla koşulun aynı anda sağlanmasını kontrol etmek için EĞER fonksiyonunu VE ile birleştirebilirsiniz:
=EĞER(VE(B2>=60;C2>=60);"Başarılı";"Başarısız")Bu formül, hem B2 hem de C2 hücresindeki değerin 60’ın üzerinde olup olmadığını kontrol eder. İkisi de sağlanırsa “Başarılı”, herhangi biri sağlanmazsa “Başarısız” yazar.
YADA (OR) Fonksiyonu ile Alternatif Koşul
Koşullardan en az birinin sağlanması yeterliyse YADA fonksiyonunu kullanın:
=EĞER(YADA(B2="Müdür";B2="Direktör");"Yönetici";"Çalışan")EĞER Fonksiyonuna Alternatifler
Excel 2019 ve sonraki sürümlerde iç içe EĞER yerine daha okunabilir alternatifler mevcuttur:
- EĞERLER (IFS): Birden fazla koşulu tek formülde değerlendirir.
=EĞERLER(B2>=90;"AA";B2>=80;"BA";B2>=70;"BB") - ANAHTARLA (SWITCH): Belirli değerlere göre sonuç döndürür.
=ANAHTARLA(A2;"İstanbul";"Marmara";"Ankara";"İç Anadolu")
Sık Yapılan Hatalar
- Parantez eksikliği: İç içe EĞER yazarken parantez sayısını mutlaka kontrol edin. Formül çubuğundaki renk kodlaması bu konuda yardımcı olur.
- Metin değerlerinde tırnak unutma: Metin döndürecekseniz değeri çift tırnak içine almayı unutmayın.
- Noktalı virgül yerine virgül kullanma: Türkçe Excel’de parametre ayracı noktalı virgüldür (;), İngilizce sürümde virgüldür (,).
- Çok fazla iç içe EĞER: 3-4’ten fazla iç içe EĞER yazmak yerine EĞERLER veya DÜŞEYARA kullanmayı değerlendirin.
Sonuç
EĞER fonksiyonu, Excel’de mantıksal kararlar almanın temel yapı taşıdır. Basit doğru/yanlış kontrollerinden başlayıp VE, YADA gibi fonksiyonlarla birleştirerek karmaşık iş kuralları oluşturabilirsiniz. Formülleriniz karmaşıklaşmaya başladığında EĞERLER fonksiyonuna geçmeyi düşünün — hem daha okunabilir hem de hata yapma olasılığı daha düşük formüller yazarsınız.